Propolis sağlık açısından birçok faydalı yöne sahiptir. Bununla birlikte propolisin güvenli olup olmadığı konusunda kafalarda oldukça fazla soru işareti bulunmaktadır. Peki propolis ne işe yarar?  Propolis faydaları nelerdir?

Propolis Nedir?

Arıların çiçeklerden faydalanarak ürettikleri tek şey bal değildir. Bu bileşik, arıların özellikle dikenli yaprakları bulunan ağaçlardan faydalanarak ürettikleri bileşiğe verilen isimdir. Ağaçlardan elde edilen özsu, balmumu ile arılar tarafından karıştırıldığında, yapışkan, yeşil-kahverengi aralığında bir rengi bulunan, kovanları kaplamak için kullandıkları bu maddeyi oluşturur.

Binlerce yıl öncesinden beri tedavi edici etkileri için kullanılmaktadır. Yunanlar abse tedavisinde, Asurlular yara ve tümörlerin iyileşmesi için kullanmışlardır. Mısırlılar ise mumyalama işlemlerinde propolisten faydalanmışlardır.

Propolisin içeriği arıların hangi bölgelerde yaşadıklarına ve hangi çiçeklerden faydalandıklarına bağlı olarak değişim göstermektedir. Avrupada bulunan örnekleri ile Güney Amerikada bulunan örnekleri kimyasal açıdan birbirinden farklı olabilmektedir. Bu yüzden bu bileşik hakkında yapılan araştırmalarda sağlık için etkilerinin saptanması zor olabilmektedir. Özellikle annelerin ilgisini çocuklarının bağışıklık sistemini güçlendirmek için çeken bu maddenin etkilerini biraz daha yakından inceleyelim.

Propolisin İyileştirici Özellikleri

Yapılan araştırmalar propolisin içinde 300’den fazla bileşik saptamıştır. Bu bileşiklerin büyük bir çoğunluğu polifenollerden oluşmaktadır. Polifenoller vücutta gelişebilecek hastalıklara karşı antioksidan etki gösteren maddelerdir.

Özellikle flavanoid adı verilen polifenoller içermektedir. Bitkiler flavanoidleri kendilerini koruyacak bir madde olması için üretirler. Flavanoidler genellikle antioksidan etkisi olan aşağıda belirtilen yiyecek ve içeceklerin içinde bulunmaktadır:

  • Meyveler
  • Yeşil Çay
  • Sebzeler
  • Kırmızı Şarap

Propolisle İlgili Yapılan Araştırmalar

Bu bileşik antibakteriyel, antiviral, antifungal, antiinflamatuar etkilere sahiptir. Fakat her bölgede elde edilen bileşikler farklı olduğundan, yapılan çalışmalar sınırlı sayıdadır. Çalışmayı yapan bilim insanları nedenini tam olarak açıklayamasa da bu madde bazı bakteri, virüs ve mantarlara karşı koruyucu bir etkiye sahiptir.

Yara İyileşmesi

Propolisin içeriğinde, antifungal etki gösteren bir flavanoid olan pinocembrin de bulunmaktadır. Bunun gibi antiinflamatuar ve antimikrobiyal etkileri propolisin yara iyileştirici özelliklere sahip olmasını sağlamaktadır. Yapılan bir çalışma, propolisle tedavinin, ağır yanık travmaları geçiren hastalarda hücre yenilenmesini hızlandırdığını öne sürmüştür (1)

Başka bir çalışma ise, ağız ameliyatlarından sonra oluşan yaraların iyileşmesinde, haricen uygulanan alkollü ekstratının steroid içeren kremlerden daha etkili bir şekilde iyileşmeyi sağladığı ileri sürülmüştür. Mast hücreleri inflamasyon sırasında vücudumuzda aktif hale gelen hücrelerdir ve ekstratı bu hücrelerin etkisini azaltmıştır (2)

Uçuk Tedavisi

İçeriğinde bu maddeden bulunan uçuk tedavi ürünleri, hem ağız çevresinde hem de genital bölgelerde oluşan uçukların tedavisini hızlandırmaktadır.

Başka bir çalışmanın sonuçlarına göre ise günde 3 kez haricen uçuğun olduğu bölgeye uygulandığında, diğer tüm tedavi yöntemlerinden daha hızlı bir şekilde etki göstermiştir. Araştırmacılar propolisin yalnızca uçuk iyileşmesi konusunda değil, gelecekteki uçuk ihtimallerine karşı koruma konusunda da etkili olduğunu öne sürmektedir.

Kanser Tedavisi

Propolisin kanser tedavisi üzerinde de etkili olduğu ileriye sürülmektedir. Yapılan bir çalışmaya göre içeriğindeki bileşikler aşağıda belirtilen antikanser etkilere sahiptir:

  • Kanser hücrelerinin çoğalmasını engellemektedir.
  • Sağlıklı hücrelerin kanser hücrelerine dönmesini engellemektedir.
  • Kanser hücrelerinin birbirleriyle iletişim kurmalarını engellemektedir.

Bu etkilerin bulunduğunu söylemesine rağmen çalışmanın araştırmacıları propolisin kanser tedavisinde destek olarak kullanılması gerektiğini, ana tedavi yöntemi olamayacağını vurgulamaktadır.

Başka bir araştırmada Çin propolisinin meme kanseri üzerinde olumlu etkileri olduğu saptanmıştır.

Propolis Güvenli mi?

Piyasada bulunan ürünlerin kesinlikle güvenli olduğuna dair yeterince kanıt bulunmamaktadır. Fakat yüksek riske sahip olarak değerlendirilmemektedir. Fakat bala veya arılara alerjiniz varsa bu maddeyi içeren ürünlere de alerjik reaksiyon gösterme ihtimaliniz yüksektir. Aynı zamanda uzun süreli kullanımlarda da alerjik reaksiyonların görülmesine neden olabilmektedir. Şu anda propolis zararları açısından en çok değerlendirilen durum alerjik reaksiyonlara neden olabilecek olmasıdır.

Sürekli propolise maruz kaldıklarından, arı yetiştiren bireylerde de alerjisi oldukça fazla görülmektedir. Propolise alerji durumunda vücudun verdiği en tipik etkilerden biri egzema benzeri kızarıklıklardır. Özellikle astım veya benzer alerjik reaksiyonlara sahipseniz, propolisi günlük rutininize katmadan önce bir sağlık personeli ile iletişime geçmeniz gerekmektedir.

Propolis Nereden Alınır?

Propolisli ürünler eczanelerden veya takviye gıdaları satan mağazalardan satın alınabilmektedir. Piyasada bulunan ve haricen kullanılan ürünler, krem ve losyonlar olarak karşımıza çıkmaktadır.  Aynı zamanda oral olarak alınabilir. Tabletler, sıvı propolis (propolis damla), propolis kapsülü ve propolis şekeri şeklinde de bulunabilmektedir. Piyasada bulunan ürünler, propolis nasıl kullanılır sorusuna cevap niteliğindedir.

Propolis kullanım şekli ile ilgili en büyük soru işaretlerinden biri de dozdur. Henüz hakkında yeterince araştırma yapılamadığı için medikal olarak önerilen kesin bir doz bulunmamaktadır. Henüz FDA’de biz doz önerisinde bulunmamıştır. Bazı üreticiler, ürettikleri ürünlerin üzerine günlük doz yazmaktadır fakat bu da yüzde yüz güvenilir bir tüketim şekli değildir. Kullanmaya başlamadan önce doktorunuzdan bilgi almanız oldukça önemlidir.

Propolis fiyatı söz konusu olduğunda markalara ve ekstraksiyon yöntemlerine göre değişimler görülmektedir. Piyasada en çok bilinen markalar, beeo propolis ve nutrigen propolis olarak sıralanabilir. Propolis fiyat ve etkinlik karşılaştırması için zaman zaman propolis kullananlar ile fikir alışverişinde bulunmak faydalı olabilmektedir.

CategoryBlog
Write a comment:

*

Your email address will not be published.